بستنی در شهرستان فردوس با نام خاکشور عجین شده و به یک برند مبدل گردیده چرا که حدود ۱۵ نفر از بزرگ خاندان (مرحوم حاج غلامعلی خاکشور) گرفته تا فرزندان و نوه ها به شغل بستنی سازی مشغول بوده و هستند.
تاریخچه بستنی درگذشته های دور حاکی از این است که در ایران باستان و در تابستان های گرم برف را از کوه ها جمع آوری می کردند وبا عصاره های میوه ها و شیر تازه ترکیب و نوعی بستنی تهیه می کردند. اولین بستنی تولید شده در ایران به اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار بر می گردد، بعد از این دوران بستنی اکبر مشتی آمد او فردی بود که در دربار مظفرالدین شاه ساخت بستنی زعفرانی را یاد گرفت. بستنی اکبر مشتی با استفاده از گلاب، زعفران، خلال پسته وخامه درست می شد و این بستنی برای خود اسم و رسمی پیدا کرده بود. کم کم در جای جای ایران ومراکز استان ها و شهرستان ها بستنی رابه صورت دست ساز درست می کردند به این صورت که دستگاهی خمره ای مانند از جنس استیل را در داخل محفظه ای چوبی قرار می دادند و مخلوط شیر و شکر و گلاب و ثعلب را داخل آن می ریختند و در جدار بیرونی آن تکه های یخ و نمک می ریختند و از طریق دسته ای که در محفظه استیل تعبیه شده بود آنقدر آن را به دو طرف می چرخاندن تا بستنی ها آماده می شد .
خبرنگار هفته نامه یاقوت کویر در آغاز فصل تابستان از آقای اسماعیل خاکشور خواسته تا ایشان در تحریریه ی هفته نامه یاقوت کویر حضور یابند و در گفتگویی صمیمی فرایند ساخت بستنی را در قدیم و حال بازگو کنند.
اسماعیل خاکشور، شروع بکار مرحوم پدر را در کار بستنی از سال ۱۳۴۷ مصادف با زلزله مهیبت فردوس ذکر کرد و گفت: درآن سال در چهارصد دستگاه در کنارحِرّه سعد آباد مغازه بستنی فروشی را احداث کردیم و بستنی را با دستگاه دست ساز آماده و به مشتریان عرضه می کردیم.
وی افزود: دستگاه بستنی دست ساز به صورت دو محفظه دو جداره که درمحفظه درونی آن مواد بستنی قرار می گرفت در محفظه بیرونی یخ و نمک ریخته می شد و ظرف خمره ای استیل که در آن مواد مورد نیاز بستنی شامل شیر، گلاب، شکر و ثعلب جای می گرفت را آن قدر توسط دسته ای که دربالای آن تعبیه شده بود می چرخاندیم تا از طریق تکه های یخ و نمکی که در جداره بیرونی آن در محفظه چوبی قرار داشت سرد می شد و بستنی ها آماده می شد به گونه ای که در ابتدا لایه هایی نازک از بستنی به جداره ظرف استیل می چسبید و ما آنها را با کاردک جدا و با بقیه مخلوط می کردیم تا آنها هم سفت و به بستنی تبدیل شود .واین کار راهر ازچندگاهی از صبح تا شب ادامه می دادیم تا بستنی ها سفت بماند و بازنشود.
خاکشور گفت: در آن زمان قیمت هر بستنی ریال بود که به دو صورت عرضه می شد یا در پیاله های کوچک و یا به صورت نانی که بستنی ها دربین دو تکه نان ویفری گردمانند نازک گذاشته می شد و در اختیار مشتری قرار می گرفت. که البته بستنی هایی را که درپیاله ها عرضه می کردیم پس از هربار مصرف توسط مشتری، باز آنها را شستشومی دادیم. تا دوباره بتوانیم مورد استفاده قراردهیم .
اسماعیل خاکشور افزود: طولی نکشید که مغازه بستنی فروشی را به اسلامیه انتقال دادیم و در چهارراه شرکت بامداد مشغول شدیم. که هنوز هم نوه های برادران و خواهرانم درآنجا مغازه بستنی فروشی دارند .ودریک کلام می توانم ادعا کنم که تمام بستنی فروشی های سطح شهر فردوس و اسلامیه از فرزندان مرحوم حاج غلامعلی خاکشور و نوه های ایشان هستند.
وی گفت: بستنی خاکشور به یک برند تبدیل شده و مسافرین زیادی ازاستان های جنوبی کشور از کرمان، یزد و اصفهان و بندرعباس هستند که در گذشته یک بار از بستنی خاکشور مصرف کرده اند و حالا گاهی، صبح که به فردوس می رسند زنگ می زنند که ما در فردوس هستیم و از من می خواهند که درب مغازه را باز کنم و به آنان بستنی بدهم و من و فرزندانم در حال حاضر در میدان جهاد (جام انار) مشغول ساخت و فروش بستنی هستیم.
خاکشور افزود: در قدیم مثل حالا نبود که این قدرشیر فراوان باشد گاهی لازم بود که با دوچرخه و موتورسیکلت و بعدها با ماشین ژیان به روستاهای مهوید، باداموک و ترشیزوک و باغستان می رفتم و از هردامدار یک یا دو کیلو و در مجموع ۶ یا ۷ کیلو شیر تهیه و با آن بستنی درست می کردیم.
وی گفت: در حال حاضربستنی سه رنگ مغزدار و بستنی وانیلی ساده ساخت خودمان است و بستنی های میوه ای کارخانه ای است و انواع بستنی در دستگاهها ی پیشرفته بستنی ساز و دستگاه قیفی درست می شود. و موارد زیادی هست که ما بستنی را در ظرف های مخصوص به صورت بسته ها ی ۲ کیلویی، ۳ کیلویی و حتی ۵ کیلویی به مشهد می فرستیم چرا که بستنی ما از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است و توجه مشتریان زیادی را به خود جلب کرده است .
