باکمال – دلبندی همان دل و جگر گوسفند ، شامل جگر سیاه یا کبد ، شش و ریه که در اصطلاح فردوسی سُل گفته می شود ، دل یا قلب و دو کلیه می باشد که مردم از قصابی ها تهیه و نسبت به طبخ آن به اشکال مختلف اقدام و نوش جان می کنند . در قدیم همه این ها را با هم می فروختند ولی امروزه هرکس هر کدامش را تنها هم بخواهد می تواند خریداری کند چرا که جگر و دل و قلوه به قیمت گوشت است و شش یا همان جگر سفید را با قیمت نا چیزی جداگانه یا روی همان دل و جگر می فروشند . البته در بعضی شهرها سیرابی را با دل و جگر می فروشند و در طبخ آن هم سیرابی و دل و جگر را به تکه های کوچک ریز می کنند و با همدیگر تفت داده و میل می کنند . البته شش و دل ، نسبت به جگر و قلوه دیر پز تر است و بایستی جداگانه پخته شود اما جگر و قلوه را می توان تفت داد و پخته می شود . شیوه های مختلفی برای طبخ دلبندی وجود دارد بعضی ها به صورت جگرکی ها ، جگر سیاه یا قلوه ها را به سیخ می کشند و بعضی ها هم در روغن تفت می دهند . در طبخ شُش یک نکته ی مهم قابل توجه است که بهتر است رعایت شود و خیلی ها توجه ندارند و همان طور که از قصابی به همراه دل و قلوه و جگر سیاه خریداری کرده اند آن را آب می کشند و ریز می کنند یا حتی بعضی ها آن را پس از ریز کردن آب می کشند که هر دو روش نادرست است و بهتراست در همان ابتدا شش را که در اصطلاع فردوسی به آن سُل می گویند قبل از اینکه ریز شود از طریق مجرای تنفس که به جگر سفید متصل است آن را چند بار به صورت تحت فشار ، مستقیم از شیر یا سر شلنگ ، پر آب کنند و خالی کنند تا داخل هزاران حفره ی تنفسی ، تمیز شود و هربار که آن را پر آب می کنند و خالی می کنند آب های بسیار کثیفی از آن خارج می شود چون گوسفندان در فضای های داخل آغل که گاهی گرد و غبار زیاد است تنفس می کنند لذا حفره های داخل ریه هایشان بر اثر همان گرد و غبارها آلوده و کثیف می شود و چنانچه قبل از شستشوی داخل آن ، ریز شود حفره های تنفسی تمیز نمی شود و لذا بایستی حتما قبل از ریز کردن شش ، آن را حداقل سه بار پر از آب کنند و تخلیه کنند تا رنگ قرمز آن سفید شود . علت قرمزی اغلب شش ها این است که به هنگام ذبح ، گوسفند نفس می کشد و مقداری خون حاصل از ذبح به داخل ریه کشیده می شود و قرمز رنگ می شود .
یک نکته دیگر هم که قابل ذکر است این هست که در گذشته افراد بیشتری می توانستند دلبندی بخورند چون ارزان بود و در چهار یا پنج دهه ی قبل قیمت یک دست دلبندی ۱۵ تا ۲۵ ریال بود اما در حال حاضر قیمت یک دست دل و جگر هفت تا هشت میلیون ریال است که نسبت به ۵۰ سال قبل حدود ۴۰۰ هزار برابر شده است و لذا بسیاری از مردم جرأت بردن نامش را هم در قصابی ندارند . البته نباید بی انصافی کنیم چون برخی دستمزها هم نسبت به آن سالها ۴۰۰ هزار برابر شده است برای روشن شدن موضوع می توان از قدیمی تر ها سوال کرد که در آن زمان دستمزد ها چقدر بوده و الان چقدر است . آقای علی اکبر بهزاد که از قدیمی ترین کارگران فردوس است و هنوز هم درسن ۸۵ سالگی ماشاءالله بیل می زند می گوید من روزی به یک تومان بیل زده ام و امروز ۵۰۰ هزارتومان می گیرم و دستمزدم پانصدهزار برابر شده است.
