باکمال-درقدیم مثل زمان حال نبود که این همه نانوایی وجود داشته باشد بلکه تعداد نانوایی ها انگشت شمار بود و اغلب مردم با تولید گندم و آرد کردن درآسیاب وخمیرکردن ، پخت نان را درمنزل انجام می دادند وبرخی ازکشاورزان خجالت می کشیدند ازنانوایی نان تهیه کنند چرا که مردم می گفتند این چه کشاورزی است که نتوانسته است برای خودش گندم تولید کند .
بدیهی است که نان های محلی ضایعات کمتری داشته باشد چرا که کیفیت نان محلی و طبخ شده درمنزل بسیاربالاست وبرهمین اساس گوشه و کنار سوخته و خمیر وزخیم ندارد که دورریزداشته باشد وبخواهند به نمکی بدهند .اما نان های نانوایی به دلیل فتیری بودن در وعده بعدی پس از بیات شدن سفت و خوردن آن سخت
می شود وعده ای ترجیج می دهند همان وسط نازک ترنان را بخورند و حاشیه ها را برای نمکی درکیسه قرار دهند که درست نیست .
درآموزه های دینی احترام به نان و گرامی داشتن آن بسیار سفارش شده است و پیامبراکرم (صل الله علیه وآله) دراهمیت نان اینگونه می فرمایند که «بارک لَنافِی الخُبزولا تَفرَّق بَینَنا وبَینَه » (خدایا به نان ما برکت بده و میان ما وآن جدایی میفکن ) وامیرالمومنین علی علیه السلام وقتی می فرمایند نان را گرامی بدارید سوال می شود گرامیداشت نان به چیست می فرمایند وقتی نان در سفره حاضر شد شروع به خوردن کنید وبه انتظارچیز دیگری نباشید وبه آن به چشم بی اعتنایی نگاه نکنید .
علاوه برسفارش های بزرگان دین ما مبنی بر احترام به نان ، چرخه سخت تولید گندم ونان هم باعث می شود که قدردان زحمات کشاورزان باشیم چرا که گندم دریک بازه زمانی حدود نه ماهه و به خصوص درفصل پاییزو زمستان وبهار در دمای مختلف هوا ،نیازمند مراقبت و آبیاری و کود دهی وغیره است و بعد که در اواخر فصل بهار وابتدای تابستان برداشت گندم از مزارع شروع می شود درو کردن با دست یا کمباین ، نخ بستن درشرایط دستی ، کوبیدن با خرمنکوب و تمیز کردن گندم و بردن به آسیاب ، خمیرکردن ، طبخ نان در کنار تنورداغ ، آن وقت با همه این تلاش ها ما به نان می رسیم وآنهایی که زود درنانوایی کارت می کشند و چندتا نان می گیرند بایستی همواره این چرخه سخت تولید را درذهن خود داشته باشند وبرهمین اساس نان را گرامی بدارند .
مخلص کلام اینکه نانی که با این زحمت ها تولید می شود و دین مبین اسلام هم این همه سفارش کرده تا مورد احترام وگرامی داشته شود بردست اندرکاران اعم از مسئولین و نانواها است تا در طبخ با کیفیت نان تلاش کنند و اجازه ندهند مصرف کنندگان به بهانه خمیر بودن یاسوخته بودن آنها را درکیسه کنند و ازطریق نمکی ها به مصرف دام برسانند و یا خدای ناکرده با دورریختن مورد بی احترامی قرار گیرد .نکته ی آخر اینکه یکی ازدوستان تعریف می کرد که بایک صادرات چی بزرگ زعفران درمشهد ارتباط خانوادگی دارد و از قول او که ثروت هنگفتی را داراست نقل می کرد که وی گفته ما هرگز یک کیلو نان خشک به نمکی نداده ایم وتمام نان هایی را که ازنانوایی خریداری می کنیم همه اش را مصرف می کنیم و به محض اینکه بیات می شود یا خشک می شود برای کشک و آبگوشت استفاده می کنیم .او البته به طنز می گفت هرچه اَدا هست زیر سر همین گدا گدول های تازه به دوران رسیده است که خیلی نازک خورهستند و نان ها را بد مصرف می کنند وکیسه کیسه نان خشک به نمکی ها می دهند حتی دیده وشنیده شده همین هایی که حواله های نان از موسسات خیریه می گیرند نان ها را درست مصرف نمی کنندومعمولا همان وسط نازکتر نان را می خورند وبقیه را روانه کیسه ی نان خشک می کنند خداوند عاقبت ما را ختم به خیرفرمایدوبراین اسراف ها ما را موآخذه نفرماید.
