باکمال-این یک ضرب المثل اصیل فردوسی است که معنا ومفهوم بسیارگسترده ای دارد ودرس ها و عبرت های فراوانی دراین ضرب المثل نهفته است . ظاهراین ضرب المثل برای کشاورزی است که وقتی انسان یک بذر نامناسب را بکارد و یا درزمان کاشت و داشت محصول، توجه لازم را نکرده باشد و به لحاظ کود دهی ،عدم آبیاری مناسب ،و جین نکردن و…کوتاهی کند طبیعی است که در هنگام برداشت ،محصول خوبی نخواهد داشت و از نظر اقتصادی هم به صرفه نخواهد بود مثلا اگر قرار بوده ازیک هکتار زمین ۷تن گندم یا جو برداشت کند یک یا دوتن و حتی کمتر برداشت خواهد کرد .اما اصل ماجرای این ضرب المثل برای عملکردانسان و در رابطه باحدیث شریف « الدنیا مزرعه الاخره » می باشد که دنیا مزرعه ی آخرت است یعنی آنچه در دنیا بکاری در خرت درو خواهی کرد . خداوند سبحان درقرآن کریم درسوره مبارک توبه می فرماید ( وقل اعملوا فسیری الله عملکم ورسوله والمومنون وستردون الی عالم الغیب والشهاده فینبئکم بما کنتم تعملون )( و بگو به خلق که هرعملی کنید خدا به شما می نمایاند و هم رسول و مومنان برآن آگاه می شوند آنگاه به سوی خدائی که دانای عوالم غیب و شهود است باز خواهید گشت تا شما را به آنچه عمل کرده اید آگاه گرداند و به سزای اعمالتان خواهد رساند .)در آن روز انسان ها از عملکرد خوب و بدی که در دنیا داشته اند آگاه می شوند و آنهایی که محصولی خوب کاشته اند وبه عبارت بهتر عملکرد شایسته ای داشته اند بسیارخوشحال وخشنود هستند و آنهایی که عملکرد نامناسبی داشته اند و نسبت به انجام واجبات و ترک محرمات بی توجه بوده اند خجالت زده وشرمنده هستند و آرزومی کنند که ای کاش خاک بودند واین روز حساب رسی را نمی دیدند .
بنابراین تا زنده هستیم و فرصت هست بایستی بنگریم که چه عملکردی را پیشاپیش برای فردای خودمان می فرستیم تادرآن روزی که هیچ شکی درآن نیست و قرار است همگان را جمع کنند و به حسابشان رسیدگی کنند رو سفید و سربلند باشیم .
لطف وعنایت خداوند نسبت به بندگانش بسیار زیاد است و ما می بایست همواره درجهت رضا وخشنودی خداوند تلاش کنیم و اطمینان داشته باشیم که هرکس حاصل کاشت محصول آخرت را بخواهد خداوند بر آن محصول خواهد افزود و هرکس حاصل کاشت دنیا را بخواهد او را هم بی نصیب نخواهد گذاشت اما خداوند طبق وعده ای که داده است آنهایی که فقط محصول دنیا را بخواهند در آخرت برای آنها خبری نخواهد بود .
در سبک زندگی های امروزی هرکس بتواند از هر راهی پول زیادی دربیاورد و یک زندگی تجملاتی را دست و پا کند او را انسانی زرنگ وشایسته می دانند درحالی که درسبک زندگی اسلامی به آنهایی زرنگ گفته می شود که آن طرف پُل را بچسبند و اعمال و کرداری شایسته را پیشاپیش برای خود بفرستند تا فردای قیامت دست خالی نبوده و از رضوان الهی که بالاترین فیض وسعادت است بهره مند و برخوردار باشند .
