باکمال – ممکن است نسل جدید با کلمه «گیپا» آشنا نباشند و برخی ها این کلمه را به عنوان « کله گیپا » می شناسند کله گیپا یک غدای خوشمزه است که در هر شهری از ایران به سبک خاص همان شهرطبخ می شود . کله پزی تقریبا در تمام نقاط کشور معروف و مشهور است و معمولا کله پاچه را در وعده صبحانه میل می کنند و هر مشتری هر آنچه از کله و پاچه دوست داشت سفارش می دهد یکی زبان گوسفند را دوست دارد دیگری ممکن است پاچه و چشم سفارش دهد و برخی ها هم بناگوش و سیرابی و شیردان و … اما آنچه بر اساس رسم و رسوم مردم شهرستان فردوس در قدیم مرسوم بوده متفاوت از دیگر نقاط کشور است . چرا که اولا فردوسی ها کله و پاچه را درخانه ها در وعده ی صبحانه مصرف نمی کنند و برای ناهار یا شام طبح می کنند . تفاوت دیگر اینکه در پخت کله و پاچه سیرابی را هم طبخ می کنند بعلاوه اینکه از سیرابی «گیپا» هم درست می کنند و برش هایی از شکمبه یا همان سیرابی گوسفند را پس از اینکه کاملا تمیز می کنند دو جهت آن را با نخ و سوزن می دوزند و از جهتی که دوخته نشده مقداری برنج تفت داده با روغن و پیاز و رب و مخلوط با عدس ، یا لپه را داخل آن می ریزند و سرش را می دوزند و چند سوراخ کوچک می کنندو در قابلمه کله پاچه ها قرار می دهند . البته باید توجه داشت که داخل آن را نباید زیاد پر کرد چرا که با پختن برنج ها حجم آن زیاد شده و ممکن است در داخل آب کله پاچه ها پاره شده و یا خام بماند لذا می بایست تقریبا نصف محفظه گیپا را از برنج و سایر مخلفات پر کرد تا پس از پخته شدن برنج ها ، گیپا پر خواهد شد . رسم بر این است که کد بانوی خانه برای هر یک از اعضای خانواده یک گیپا و یا برای هر دو نفر یک گیپا درست می کند که پس از پخته شدن کله پاچه ، قسمت های مختلف کله پاچه را در دیسی قرار داده و وسط سفره می گذارند و گیپاها را برای هر نفر در یک بشقاب جداگانه قرار می دهند تا هر فرد خودش نخ آن را کشیده و گیپا را باز کند و محتوای آن را که برنج پخته شده است میل کنند و یا داخل کاسه ای که آب کله پاچه دارد می ریزند و با نان که ریز کرده و یا به اصطلاح امروزها تلیت کرده و با دست یا با قاشق نوش جان می کنند . ضرب المثل قدیمی در این خصوص این بوده که می گفته اند کله ای و محله ای یعنی یک خانواده نبایستی یک کله پاچه را به تنهایی بخورند بلکه می بایست فامیل و بستگان را هم دعوت کنند و با یک سور و شادمانی همه برسریک سفره آن کله پاچه را میل کنند .
